Dementzia fronto-tenporalak, gainerako dementziek bezala, desgaitasun larria eragiten du azkenean (autonomiaren erabateko galera).

Hainbat faktoreren mendean dago bai desgaitasun maila bera, bai desgaitasun hori azkarrago gertatzea edo ez. Desgaitasuna atzeratu dezakegu,faktore horietako batzuetan eraginez:

• Farmakoak. Hainbat arazotarako sendagaiek (gernu-inkontinentzia, gaixotasun kardiologikoak…) defizit kognitiboak larriagotu eta nahasmendu-egoerak eragin ditzakete. Gauza bera gertatzen da “farmako lasaigarriekin”, ibileran nahasmenduak eta erorikoak, eragin baititzakete, edota norbere burua zaintzeko zailtasun handiagoak… edo sintoma kognitiboek okerrera egin dezakate. Horregatik da garrantzitsua pertsona bakoitzarentzat zer farmako diren egokiak aukeratzea.
• Jarduerak. Pazienteak zenbat eta jarduera gehiago egin bere kabuz (beste batek gainbegiratuta edo, behar izanez gero, lagunduta), orduan eta denbora gehiago pasatuko da jarduera horiek egiteko trebetasuna galtzeko. Gaixotasunaren fase aurreratuagoetan, dementziadunek oraindik dituzten gaitasunak lantzeko jarduerak egin behar dituzte. Hori hainbat lekutan egiten da, hala nola eguneko zentroetan.
• Mugikortasuna. Bai martxa estimulatzea, bai pazientearen gaitasunetara egokitutako ariketa fisikoa egitea, bi-biak funtsezkoak dira pazienteen eta haien zaintzaileen bizi-kalitaterako. Mugikortasun faltak arazo fisiko asko sortzen ditu (ultzerak, artikulazioen zurruntasuna, inkontinentzia), eta familia barruan gertatzen den zaintzen karga neurrigabearen arrazoi nagusietako bat da. Dementzia duen pertsonak ez dio oinez ibiltzeari utzi behar.
• Erorikoak. Garrantzitsua da erorikoak prebenitzeko jarduerak egitea (laguntza-produktuak doitzea, ariketa fisikoa egitea, sendagaiak doitzea…), erorikoak izan dituzten pazienteengan nahiz erortzen ez direnengan. Erorikoak desgaitasun goiztiarraren iturri dira bai dementzia duten pazienteengan, bai dementziarik ez dutenengan.
• Beste gaixotasun batzuk: artrosia, hezur-hausturak, bihotz-gutxiegitasuna, giltzurrun-gutxiegitasuna, asma/EPOC, ospitaleratzeak… Dementzia duten pertsonen egoera okerrera jotzea eragin dezakete, bereziki “sindrome nahasgarria” agertzen denean.
• Zentzumen-gabeziak (ikusmena, entzumena). Dementzia duen pertsonaren bilakaerak okerrera egitea eragin dezakete, behar bezala zuzentzen ez badira. Gaixotasunak berak eraginik, ez dute ingurunea ulertzen eta, horrez gain, ez dute entzuten edo ez dute ikusten (isolatu egiten dira, beldurtu egiten dira…), interpretazio-akatsak areagotuta. Gainera, gaitasun kognitiboen beharrezkoa duten estimulazioa zailtzen dute. Horregatik, oso garrantzitsua da ongi egokitutako audifonoak eta betaurrekoak edukitzea.
• Ingunea. Ongi egokitutako etxeak (barrak pasabideetan, jasogailua komunean….) erraztu egin dezake pazienteak modu autonomoan egitea jarduerak (adibidez, komunera bera bakarrik joatea).
• Gaixotasunaren etapa. Gaixotasuna sendatu ezin badugu ere, tratamendu farmakologikoak eta ez-farmakologikoak jar ditzakegu, etapa bakoitzeko sintomak hobetzeko edo “moteltzeko”.

Gaixotasunaren beste ondorio bat da irensteko zailtasuna agertzea da (disfagia), eta horrek desnutrizioa, eztarriko trabamenduak eta arnas infekzio errepikakorrak eragiten ditu. Badira neurri konpentsatzaileak, errazak, disfagia duten pertsonen elikadura errazteko. Arazo hori ez da paziente guztiengan agertzen.